Indolent/agressief prostaatkanker
Er is prostaatkanker gevonden, onmiddellijk behandelen
of actief observeren?
Wijzer 6 heeft als doel het voorspellen van een ‘indolente’ dat wil zeggen een waarschijnlijk niet agressieve prostaatkanker. Een poging tot differentiatie van indolente en agressieve prostaatkanker met behulp van een nomogram werd voor het eerst beschreven door Kattan et al (J Urol 2003) en bevestigt door validatie op bij screening opgespoorde tumoren uit de sectie Rotterdam van de Europese gerandomiseerde studie naar de waarde van vroege opsporing van prostaatkanker (ERSPC, Steyerberg et al, J Urol 2007). De gegevens van de in deze publicatie opgenomen scorekaart en bijbehorend diagram zijn verwerkt in wijzer 6.
Met deze wijzer en inachtneming van de volgende voorwaarden betreffende de gebruikte parameters zijnde: T1c, T2a-c, PSA < 20 ng/mL, Gleason grades <=3, <= 50% positieve sextant biopten, <= 20mm kanker, >= 40mm benigne weefsel (full model) kan de kans op het hebben van een indolent prostaat carcinoom worden bepaald.
In een populatie van, door screening ontdekte, prostaatcarcinomen kunnen resp. 46% of 32% van de carcinomen als indolent prostaatcarcinoom worden geïdentificeerd met gebruik van afkapwaarden van resp. > 60% of > 70% van de met wijzer 6. berekende kans op het hebben van een indolent prostaat carcinoom. Aan een omrekening van sextant naar meer biopten wordt gewerkt.
In het onderste deel van de tabel wordt een afkapwaarde van 70% voor de kans op het vinden van indolent prostaatkanker toegepast. Aan 94% van de mannen met klinisch belangrijke kankers wordt het juiste advies voor onmiddellijke behandeling gegeven.
Er blijft een kans van 6% dat een klinisch belangrijke kanker foutief als indolent wordt ingeschat en initieel onbehandeld blijft. De regel erboven beschrijft dezelfde situatie voor een waarschijnlijkheid voor het hebben van een indolente kanker voor 60%. 46% van de potentieel indolente tumoren wordt correct ingedeeld als zijnde indolent en komen in aanmerking voor actieve observatie. In deze situatie zou 85% van de klinisch belangrijke kankers het correcte advies voor onmiddellijke behandeling ontvangen. 15% zouden foutief het advies actieve observatie krijgen.
| Behandeling (Tx) |
Klinisch belangrijk
PC � behandeld N (%) |
Indolent PC
Tx uitgesteld N (%) |
|---|---|---|
| Geen tx indien waarschijnlijkheid indolent >30% |
50/142 (35) | 126/136 (93) |
| Geen tx indien waarschijnlijkheid indolent > 60% |
120/142 (85) | 62/136 (46) |
| Geen tx indien waarschijnlijkheid indolent > 70% |
133/142 (94) | 43/136 (32) |
Voorwaarden voor toepassing
- Mannen tussen 55 en 74 jaar oud
- Alle parameters zijn bekend of kunnen op betrouwbare wijze worden geschat
- Er worden (zijn) lateraal gelokaliseerde sextant biopten genomen.
- De kanker is bij screening, dus niet op klinische gronden, ontdekt (plasklachten kunnen buiten beschouwing worden gelaten)
Bij incomplete gegevens of aanwezigheid van klinisch gediagnosticeerd prostaat carcinoom kunt u in de publicatie van Steyerberg et al, J Urol 2007 de mogelijkheden tot aanpassing vinden. Gezien de mogelijkheid dat een als ‘indolent’ geïdentificeerd PC alsnog progressief wordt, is een gestructureerde follow-up vereist zoals die wordt geboden door inclusie in het PRIAS protocol (Prostate Cancer Research International Active Surveillance). Het protocol is beschikbaar via www.prias-project.org. Teneinde online patiënten in te brengen dient u toegang te regelen door contact op te nemen met het PRIAS kantoor, tel 010 - 703 2240 of per e-mail: m.roobol@erasmusmc.nl.
